Hongkong. Wprowadził zasadę opodatkowania wyłącznie źródeł miejscowych przychodów. Dwa wyjątki dotyczą opodatkowania instytucji finansowych od przychodów za granicą oraz odsetek z zagranicy, pochodzących od innych podmiotów niż instytucje bankowe. Mimo statusu oazy podatkowej obowiązują unormowania prawne, których celem jest zapobieganie niepłaceniu podatków.
Tajlandia. Powołano Bangkok International Banking Facilities (BIBF). Przepisy bankowe uproszczono i uelastyczniono. BIBF wprowadziła 10% preferencyjny podatek od osób prawnych.
Labuan. Oferuje bardzo atrakcyjne opodatkowanie, bądź to w maksymalnej wysokości 20 tys. dolarów malezyjskich, bądź też 3% maksymalną stawkę. Pozwala bankom zagranicznym przeprowadzać operacje wyłącznie w walucie obcej. Mankamentem jest brak wystarczającej infrastruktury.
Tajwan. W latach 90. wydano tam przepisy prawne regulujące działalność zagranicznych banków. Są one zwolnione z podatku przemysłowego i opłat stemplowych. Banki zagraniczne mają możliwość angażowania się w szeroki zakres czynności, w tym m.in. zarządzanie funduszami powierniczymi, obrót papierami wartościowymi, pośredniczenie w transakcjach futures.
Kajmany. Na wyspach działa około 540 banków i funduszy powierniczych, w tym 70 przedstawicielstw kilkudziesięciu największych banków na świecie. Działają tam m.in. takie gigantyczne instytucje amerykańskie jak: Merill Lynch, Goldman Sachs, Bank of America, Chase Manhattan Bank, Republic National Bank of New York i US Trus Company.
Nauru. Jedyne obciążenie fiskalne tam istniejące to niskie opłaty importowe od tytoniu i alkoholi. Mankamentem Nauru jest ciągły brak lokalnych ekspertów w dziedzinie prawa, bankowości, rachunkowości. W rezultacie czynności tego typu są dokonywane na zlecenie lokalnych firm za granicą.
Nevis. Wyspa położona na wschód od Puerto Rico. W 1984 r. rząd Nevis świadomie uczynił wyspę oazą podatkową. Przyjęty akt normatywny the Nevis Business Corporation Ordinance (NBCO) z 1984 r. stworzył bardzo dogodne warunki dla działalności spółek oraz rozluźnił kontrolę dewizową. Podmioty lokalne, zajmujące się handlem, hotelarstwem i pośrednic­twem nieruchomościami podlegają ustawie z 1885 r. (Companies Act 1885 – Chapter 335). Stanowi ona, że stawki podatkowe wynoszą do 50%. Możliwe jest natomiast skorzystanie ze zwolnienia podatkowego na okres do 15 lat. Natomiast spółki utworzone na mocy NBCO nie są opodatkowane od osiągniętego zysku. Tenże akt stanowi, jaka działalność jest uznana za nie mającą związku z działalnością gospodarczą, a mianowicie:
- prowadzenie rachunków bankowych,
- udział w posiedzeniach dyrektorów lub wspólników,
- prowadzenie obsługi finansowej spółek,
- inwestowanie w akcje spółek istniejących na Nevis,
- utrzymywanie biura,
- działalność zarejestrowanych agentów.
(more…)

Andora. Księstwo Andora leży we Wschodnich Pirenejach, pomiędzy Francją i Hiszpanią i Portugalią. Można ją polecić jedynie warunkowo jako siedzibę mieszkalną w kraju – dla osób fizycznych – bezpodatkowym. Nie poleca się zakładania tam spółek oazowych ani majątkowych. Praktycznie nie ma tam ryzyka politycznego.
Anglia. Jest dla swych własnych obywateli krajem o wysokich podatkach. Jednakże dla przejściowo osiadłych tam obcokrajowców, w świetle szczególnych udogodnień podatkowych, jest krajem niskich podatków aż do zerowego fiskalnego włącznie. Przy zakładaniu firm Anglia jest interesująca dla holdingów.
Campione. Leży w odległości 5 km od Lugano. Dla obywateli Unii Europejskiej osiedlanie się jest możliwe bez trudności. Z powodu praktycznie prawie pełnej swobody podatkowej oraz powiązań ze Szwajcarią takie osiedlenie się jest godne polecenia.
Cypr. Jest trzecią co do wielkości wyspą na Morzu Śródziemnym i leży ok. 65 km od Turcji i 100 km od Libanu. Północny Cypr może być atrakcyjny tylko w wyjątkowych przypadkach, ale tylko dla firm pracujących tam w portowej strefie wolnocłowej, ewentualnie – spółek spedycyjnych. Północny Cypr z powodu wysokiego opodatkowania nie jest polecany do osiedlania się. Południowy Cypr jest warunkowo godny osiedlania się. Szczególnie jest atrakcyjny dla Niemców dlatego, że mimo ulg podatkowych dla obcokrajowców nie jest traktowany jednoznacznie jako oaza. Nie poleca się zakładania trustów majątkowych. Spółki są godne polecenia tylko wtedy, gdy można przy okazji wykorzystać możliwości płynące z zawartych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z powodu ryzyka politycznego konta bankowe oraz papiery wartościowe powinny być trzymane poza wyspą, a także nie powinno się rejestrować nieruchomości i statków jako należących do spółek cypryjskich.
Gibraltar. Leży na najbardziej wysuniętym na południe zakątku Europy. Jest krajem o wysokich podatkach z regulacjami wyjątkowymi dla kontrolowanych zagranicznie spółek. Ponieważ osoby fizyczne są tam wysoko opodatkowane, nie zaleca się osiedlania na stałe. W przeciwieństwie do tego godne zalecenia jest zakładanie tam firm, włącznie ze spółkami ubezpieczeniowymi uwiązanymi, a także zakładanie trustów. Nie ma też ryzyka politycznego w dającej się przewidzieć przyszłości.
Holandia. Nie jest korzystna do osiedlania się z powodu wysokich podatków od osób fizycznych. Również nie jest godna polecenia dla zakładania trustów – z powodu systemu prawnego. Najkorzystniejsze formy spółek to: holdingowe, finansowe i udziałowe, które działają w ramach wąskich ustawowo-podatkowych korzyści. Jeżeli istnieje holenderskie kierownictwo, to spółki mogą korzystać z postanowień o unikaniu podwójnego opodatkowania. Koszty zakładania i utrzymania firm są wyższe niż w innych oazach podatkowych.
Irlandia i Shannon. Jest krajem godnym polecenia do osiedlania się nie tylko dla ludzi sztuki, lecz także dla cudzoziemców, rezydentów, ale non-domiciled. Nie poleca się Irlandii dla zakładania trustów z powodu wysokich obciążeń podatkowych. Firmy mogące korzystać z takich udogodnień jak w oazach podatkowych istnieją w tym kraju jako non-resident companies. Jako członek Unii Europejskiej Irlandia jest miejscem bardzo polecanym do zakładania firm, które zyskują na udogodnieniach podatkowych.
Isle of Man. Leży na Morzy Irlandzkim, pomiędzy Irlandią a angielskim lądem stałym. Nie można jej polecać jako siedziby zamieszkania z powodu 15% lub 20% podatku dochodowego. Można jednak polecić tworzenie trustów, chociaż w mniejszym stopniu niż w innych oazach podatkowych. Korzystne jest też założenie uwolnionej od podatku spółki typu exempt company lub opodatkowanej ryczałtem spółki zagranicznej. Opłaty miejscowych pomocników są niższe niż w innych oazach podatkowych. Powiązania z Anglią są ściślejsze niż np. w wypadku wysp na Kanale La Manche. Istnieje niebezpieczeństwo kontroli dewizowej.
Kleinwalsertal i Jugholz. Austriackie enklawy położone o 2 godziny jazdy samochodem od Monachium. Obie należą do terenów pod zwierzchnictwem austriackim, ale tworzą idealną mieszankę austriackich kont anonimowych z walutą niemiecką. Posiadanie tam konta jest co prawda trudne do wykrycia, ale w świetle prawa niemieckiego jest to działanie bezprawne.
Liechtenstein. Księstwo Liechtenstein leży między Austrią a Szwajcarią. Osiedlenie się jest co prawda godne polecenia, ale w praktyce nieosiągalne. Dla zakładania spółek holdingowych i osiadłych poleca się spółki akcyjne, a zakłady, trusty, fundacje tylko w określonych sytuacjach. Nie poleca się Liechtensteinu dla zakładania trustów majątkowych. Dochody zakładu ze źródeł znajdujących się poza Liechtensteinem – zwolnione od opodatkowania. Tajemnica bankowa bardziej chroniona niż np. w Szwajcarii. Ryzyka politycznego nie ma.
(more…)

Znaczna część środków w oazach podatkowych pochodzi z prania brudnych pieniędzy. Polega ono na tym, aby za pomocą różnych działań ukryć nielegalne pochodzenie uzyskanych pieniędzy, co umożliwia ich bezkarne włączenie do obrotu finansowego i gospodarczego. Przedmiotem „prania” jest pieniądz gotówkowy bądź pieniądz depozytowy (kredytowy) lub inne wartości majątkowe, pochodzące – bezpośrednio lub pośrednio – z występku lub przeznaczone na jego dokonanie. Wynika stąd, że mieszczą się tu również pieniądze, które są przeznaczone na finansowanie przygotowawczych czynności przestępczych. Dotyczy to także wartości majątkowych, które przez wielokrotne procesy oczyszczania zatracają związek z przestępczym źródłem stając się w rezultacie obiektem inwestycji i przelewów dokonywanych w dobrej wierze. Celem czynności oczyszczających jest uzyskanie przez pieniądze, pochodzące z przestępstwa, formy niezbędnej dla legalnej użyteczności. Dla osiągnięcia tego celu pieniądze muszą być uwolnione od wszelkich śladów dotyczących ich pierwotnego pochodzenia lub transferu.
Włączenie systemu bankowego w proceder prania brudnych pieniędzy jest związane z kluczową pozycją banków w obrocie pieniężnym. Poza systemem bankowym nie istnieje żaden inny system, który byłby w stanie transformować i przelewać ogromne ilości pieniędzy. W procesie prania brudnych pieniędzy rozróżnia się dwa zasadnicze etapy. Pierwszy obejmuje wszelkie działania służące oczyszczaniu pieniędzy ze śladów wskazujących na ich przestępczy charakter lub pochodzenie i to w możliwie najkrótszym czasie. Jest to osiągane dzięki takim operacjom jak wymiana brudnych pieniędzy na inną walutę bądź zamiana brudnych pieniędzy na wartości majątkowe, którymi można łatwo dysponować, czyli takie jak papiery wartościowe na okaziciela czy kamienie szlachetne. Ponadto w ramach pierwszego etapu następuje przekazywanie pieniędzy do innych państw, otwieranie kont w bankach i towarzystwach finansowych, spekulacje giełdowe oraz inwestycje.

(more…)

Mechanizm transferu zysków poprzez zaniżanie lub podwyższanie cen zakupu i sprzedaży towarów i usług polega na sztucznej manipulacji tymi cenami. Podobnie można manipulować kosztami utrzymania, fikcyjnie je zaniżając lub podwyższając. Inaczej mówiąc, koszty obrotu towarowo-usługowego oraz utrzymania mogą być różnicowa­ne dla określonych kontrahentów, którzy zazwyczaj są ze sobą powiązani. Stopień powiązań podmiotów występujących w oazach podatkowych zależy od ich formy. A oto podstawowe spośród nich:
Spółka handlowa. Nie należy się dać zwieść określeniu handlowa. Setki tego typu spółek istnieją w Andorze, Liberii czy innych oazach, korzystając z lokalnych przywilejów przysługujących spół­kom handlowym. Tymczasem spółki te nie tylko pośredniczą w ku­pnie – sprzedaży, ale i prowadzą działalność usługową i pro­dukcyjną.
Spółka holdingowa. Spółki te wiążą się z posiadaniem akcji, wkładów bankowych, papierów wartościowych czy nieruchomości. Są one również wykorzystywane dla prowadzenia działalności hand­lowej lub biernego zarządzania wkładami. W oazach nie zwraca się szczególnej uwagi na fakt, czy działalność i forma organizacyjna tych spółek odpowiada ich nazwie. Wynika to m. in. stąd, że spółki holdingowe korzystają z dalej idących preferencji niż spółki hand­lowe.
Fundusz powierniczy. Fundusze zakładane są w celu dokonania zyskownego zakupu, zarządzania papierami wartościowymi lub nieruchomościami, wykorzystując do tego pieniądze innych. Klientami tych funduszy są z reguły cudzoziemcy.
Uwięzione spółki ubezpieczeniowe. Często firmy mające wiele zobowiązań ubezpieczeniowych spotykają się z następującym problemem. Jeżeli chciałyby zaoszczędzić na ubezpieczeniu tworząc własne rezerwy na pokrycie strat, to rezerwy takie nie byłyby zazwyczaj zwolnione od podatku. Jeśli natomiast ubezpieczono by w 100% wszystkie możliwe ryzyka, to koszty byłyby ogromne. Występują ponadto nawet takie ryzyka, dla których trudno znaleźć ubezpieczyciela, jak na przykład odpowiedzialność wydawców gazet za zamieszczane teksty. Wówczas rozwiązanie może polegać na tym, że zamiast poszukiwać ubezpieczyciela można stworzyć własną firmę ubezpieczeniową i zlokalizować ją w takim miejscu, w którym obciążenie fiskalne działalności ubez­pieczeniowej jest niewielkie, a ponadto firma taka działa w ukryciu i niejako na uwięzi. Stworzenie takiej firmy zezwala również jej właścicielom na wykorzystanie środków rezerwowych jako źródła finansowania innej działalności. Wiele państw zachodnich, w tym Stany Zjednoczone, zwalczają ubezpieczanie się we własnej firmie.
Towarzystwo żeglugowe. Istnieje możliwość rejestracji statków w takich krajach jak Kostaryka, Honduras, Liberia, Malta, Panama i Cypr, zakładając tam firmę żeglugową i rejestrując ją za niewielką opłatą. Rezultatem jest uiszczanie niższych należności od posiadanych jednostek pływających oraz mniej rygorystyczne wymogi w inspekcji technicznej. Towarzystwa żeglugowe zarejestrowane w oazach unikają też następstw restrykcji stosowanych w niektórych krajach macierzystych. I tak np. kraje arabskie nie wpuszczają do swych portów statków zawijających do Izraela, a Chiny stosują podobne utrudnienia wobec statków zawijających na Tajwan. Również w przypadku międzynarodowej blokady – dotyczyło to Iraku po dokonaniu inwazji na Kuwejt- okazała się ona częściowo nieskuteczna, ponieważ rząd Saddama Hussejna korzystał ze statków zarejestrowanych w oazach.
Linia lotnicza. Czasami pod nazwą linii lotniczej zarejestrowany jest jeden własny samolot, w skrajnym przypadku bywa i tak, że nie istnieje nawet jedna maszyna latająca, a fikcyjna linia lotnicza zarejestrowana jest po to, aby jej właściciel – na mocy obowiązujących przepisów międzynarodowych – mógł korzystać ze zniżek dla siebie i rodziny w innych liniach lotniczych.
Bank zamorski. Jest regułą w skali międzynarodowej, iż uzyskanie zgody na założenie banku jest uwarunkowane, co najmniej, spełnieniem następujących wymogów:
1) posiadanie kapitału;
2) legitymowanie się właściwymi kwalifikacjami profesjonalnymi;
3) nienaganna reputacją.
(more…)

Jednym z powodów korzystania z rajów podatkowych jest unikanie i uchylanie się od podatków. Unikanie podatków polega na redukowaniu w sposób sztuczny odpowiedzialności podatkowej do takiego poziomu, w którym opodatkowanie jest najniższe. Ma wówczas miejsce dopasowanie konkretnej sytuacji do sytuacji najkorzystniejszej dla podatnika. Można też sztucznie ukształtować sytuację podatnika, dokonując np. pozornego podziału gospodarstwa rolnego pomiędzy członków rodziny właściciela. Można legalnie zmniejszyć rozmiary działalności produkcyjnej lub usługowej czy zmienić lokalizację.
Unikanie różni się od siebie w różnych krajach w zależności od przepisów prawa podatkowego, jakie w nich obowiązują. Wspólną cechą tego procederu jest natomiast wykorzystywanie możliwości w ramach istniejących przepisów, dzięki którym mniejsza jest zarówno odpowiedzialność podatkowa, jak i podatek:
1) dochód może być zamieniony w kapitał lub zyski kapitałowe dzięki wykorzystaniu mechanizmu dywidend;
2) płatność za towary lub usługi może być dokonywana efektywnie w formie pożyczek, czasami nieoprocentowanych;
3) wykorzystanie współwłasności prawnej, dochodów lub aktywów, które mogą być przekazane w ręce osoby korzystającej ze zwolnienia podatkowego lub opodatkowanej niższymi stawkami;
4) kapitał spółki może być gromadzony w formie pożyczek, dzięki czemu opodatkowanie jest mniej dolegliwe itp.
(more…)

Oazami są przede wszystkim kraje o niewielkiej i często ubogiej ludności oraz małej powierzchni. Zgodnie z terminologią stosowaną przez ONZ, nazywa się je mikropaństwami.
Znikomość własnych źródeł podatkowych, związana z małą liczbą ludności, brak własnych surowców, niewłaściwe proporcje pomiędzy podstawowymi sektorami ekonomicznymi, niewielka aktywność gospodarcza skłania mikropaństwa do szukania innych możliwości pomnażania dochodów publicznych. Taką możliwość wiele z nich upatrzyło sobie w rozwoju sektora usług finansowych. Pozyskiwanie kapitału zagranicznego przejawia się w przychylnym ustawodawstwie podatkowym oraz liberalnym ustawodawstwie dewizowym. Dodatkowo oferowany jest bogaty wachlarz usług bankowych.
Decyzje o niskim opodatkowaniu mają często charakter polityczny. Zmierzają one do tego, aby kraje słabo rozwinięte gospodarczo mogły równoważyć własny niedorozwój ekonomiczny poprzez przyciąganie i prowadzenie na swoim terenie międzynarodowej działalności finansowej. Przyczyną niskich podatków w mikropaństwach jest również mała wydajność źródeł fiskalnych. Znikome dochody ludności oraz skromne majątki w tych krajach uniemożliwiają uzyskiwanie przez budżet państwa znaczniejszych wpływów. W konsekwencji ma miejsce raczej opodatkowanie działalności finansowej i handlu międzynarodowego.
Istnieją różne możliwości klasyfikowania oaz podatkowych w zależ­ności od przyjętych kryteriów. oazy podatkowe mogą być klasyfikowane głównie ze względu na zakres oferowanych korzyści finansowych oraz ze względu na ich poziom. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z oazami ogólnymi i specjalistycznymi. Natomiast w drugim – z oazami:
1) bezpodatkowymi,
2) w których istnieją podatki, lecz ich wysokość jest nieznaczna,
3) w których istnieje normalny system podatkowy, ale równocześnie można skorzystać w określonych okolicznościach ze szczególnych przywilejów.
Z punktu widzenia zakresu korzystania z przywilejów oferowanych w oazach podatkowych, można rozróżnić oazy ogólne i oazy specjalistyczne.
Oazy ogólne oferują najszerszy zakres korzyści podatkowych i finansowych. Są to z reguły minipaństwa lub terytoria kolonialne. W celu przyciągnięcia klientów oferują one największe gwarancje gospodarcze, fiskalne, sądowe i polityczne.
Z kolei oazy specjalistyczne posiadają rozwiniętą i zróżnicowaną gospodarkę. Zachowana jest właściwa proporcja pomiędzy sektorem pozyskiwania surowców a produkcją i usługami. Sektor finansowy może zajmować znaczące miejsce, ale w żadnym przypadku nie stanowi jedynego źródła dochodów publicznych. W niektórych oazach specjalistycznych istnieją stosunkowo wysokie podatki przy równoczesnym atrakcyjnym obciążeniu fiskalnym specyficznych gałęzi gospodarki lub grup podatników. W efekcie są one często strefami podatkowymi, będącymi ogniwem pośrednim między strefami o wysokim a niskim obciążeniu podatkowym. Na przykład Holandia – kraj o wysokich podatkach – uchodzi za jedną ze specjalistycznych oaz podatkowych. Wynika to z art. 13 prawa o spółkach z 1969 r., który to przyznaje zwolnienie od podatku spółkom holdingowym, uczestniczącym w inwestycjach poza Holandią. Kraj ten zawarł również jedną z największych liczb bardzo korzystnych umów bilateralnych, co stwarza możliwość czerpania z nich korzyści przez osoby trzecie.
Niektóre z obecnych oaz specjalistycznych miały w przeszłości charakter ogólny, ale na skutek presji ze strony państw uprzemysłowionych musiały ograniczyć zakres oferowanych usług podatkowych.
Oazy podatkowe można podzielić na 5 kategorii.
Pierwsza – to kraje, w których dochody, przyrost kapitału i majątku nie są opodatkowane. Można by je nazwać rzeczywistymi rajami podatkowymi. Do tej grupy należą Bahrajn, Nowe Hebrydy (obecnie Yanuatu) i Kajmany. Cechuje je nie tylko bardzo korzystna sytuacja fiskalna, ale i bardzo liberalne i elastyczne prawo, dopuszczające uproszczoną formę zakładania i prowadzenia spółek.
Druga – to państwa, które pobierają podatek dochodowy jedynie według zasad terytorialnych. Oznacza to, że takie kraje jak Kostaryka, Hongkong, Haiti, Liberia, Panama i Filipiny co prawda ściągają podatek dochodowy, ale tylko od dochodów, które wynikają z działalności wewnątrzkrajowej. Wszystkie dochody wynikające z zagranicznych źródeł, pozostają wolne od podatków. Oznacza to, że wszystkie dywidendy, oprocentowanie i należności licencyjne, które wpływają z zewnątrz, mogą być podatkowo tezaurowane, co dla firm jest wyjątkowo korzystne.
Trzecia – to kraje o niskim opodatkowaniu. Może to wynikać albo ze stosowanej praktyki (jak np. na Isle of Man i wyspach w Kanale La Manche), albo też z obowiązywania umowy podatkowej (co dotyczy szczególnie Antyli Holenderskich).
(more…)